در روايت ديگرى چنين وارد شده است : عَنْ أَبِىعَبْدِاللَّهِ ( ع ) قَالَ : « الْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لَا تَهْجُمُ عَلَيْهِ اللَّوَابِس » . « 1 » كسى كه خصوصيات زمان خودش را درك كند و به آن آشنا باشد ، چيزهايى كه انسان را به اشتباه مىاندازد و نمىگذارد انسان مسير حقيقت را طى كند و باعث انحراف مىشود ، ديگر به او هجوم نمىآورد . البته اين روايت ، مفهوم دارد و مفهومش اين است كه اگر كسى نسبت به موقعيت زمانى خود ، آگاهى و اطلاع نداشته باشد ، لوابس بر او هجوم مىآورند . اگر از يك انسان معمولى اشتباهى سر بزند ، مثلًا يك بازارى در مورد مسائل اجتماعى اشتباه كند ، اين اشتباه نمىتواند ضربهء مهمى به اجتماع بزند ؛ امّا اگر يك روحانى گرفتار اشتباه شد چطور ؟ ! اگر لوابس ، يك روحانى را احاطه كردند ، بىشك اثر سويى بر اشتباه او مترتب خواهد شد . خصوصاً بعد از پيروزى انقلاب اسلامى ايران ، آنقدر وضع ما حساس شده كه كوچك‌ترين عمل ما هم مورد تحليل ، دقّت و انتقاد دوستان و دشمنان قرار مىگيرد ؛ لذا اگر ما به خاطر عدم آگاهى و آشنايى به زمان دچار اشتباه و لغزش شويم تنها خداوند مىداند كه اشتباهات ما چه اثر سويى بر جامعه خواهد گذاشت ! براى روحانى تشخيص موقعيت زمانى و اين كه مردم با چه نگرشى به او مىنگرند و از او چه انتظارى دارند بسيار لازم و ضرورى است . انتظارات مردم از روحانيت غير واقعى نيست ؛ اگرچه در بعضى موارد ، انتظارات نا صحيحى هم دارند ، امّا انتظارات واقعى و بجا نيز بسيار وجود دارد و ما بايد به اين خصوصيات آگاه باشيم . اگر ما موقعيت زمانى خود را خوب تشخيص دهيم احساس خواهيم كرد كه يك روحانى چقدر براى اسلام مورد نياز است ! چقدر بايد سرمايهء علمى داشته باشد ؟ چقدر بايد به اسلام و سلاح علم و تقوا مجهز باشد ؟ به نظر من در اين صورت ديگر يك لحظه هم بيكار نخواهيم نشست ؛ چون مىدانيم و مىبينيم كه چه آينده اى در انتظار ما است ، چه نيازهايى را بايد بر طرف كنيم و چه مسائلى بايد از طريق ما به جامعه برسد ؛ به همين دليل اخيراً تصميم

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، ص 10 .